Blogs van advocaten
in Amsterdam

Wat is marktmanipulatie?

Wat is marktmanipulatie?

In een eerdere blog heb ik geschreven over de Verordening marktmisbruik die per 3 juli 2016 in werking is getreden en daar zal in het navolgende nader op worden ingegaan.

De Verordening is onderverdeeld in (onder meer) drie gedeeltes: 

1) het verbod op handel met voorwetenschap; 

2) het verbod op het wederrechtelijk doorgeven van voorwetenschap; en

3) het verbod op marktmanipulatie.

In deze blog zal ik alleen ingaan op het verbod op marktmanipulatie. 

Het verbod op marktmanipulatie staat aangegeven in artikel 15 van de Market Abuse Regulation (“MAR”). In deze verordening staat aangegeven dat:

“Het voor een ieder verboden is om de markt te manipuleren of te trachten de markt te manipuleren.”

 

Maar wat is marktmanipulatie dan precies?

Het verbod op marktmanipulatie is omvangrijk. Het gaat niet alleen om het handelsgedrag, maar ook om het verspreiden van informatie. 

Activiteiten die worden aangemerkt als marktmanipulatie zijn onder meer (maar zeker niet gelimiteerd) de navolgende:

  • het aangaan van een transactie, het plaatsen van een handelsorder of elke andere gedraging die daadwerkelijk of waarschijnlijk onjuiste of misleidende signalen afgeeft omtrent het aanbod, de vraag of de koers van een financieel instrument;
  • het op een abnormaal of kunstmatig niveau brengen van de koers;
  • de verspreiding van misleidende of onjuiste informatie waardoor er daadwerkelijk of waarschijnlijk onjuiste of misleidende signalen worden afgegeven omtrent het aanbod van, de vraag naar of de koers van een financieel instrument.

Deze activiteiten worden uiteengezet in artikel 12 MAR. In de uitvoeringsverordeningen worden vervolgens specifieke voorbeelden van indicatoren van marktmanipulatie genoemd. Indicatoren van marktmanipulatie die op de lijst in de uitvoeringsverordening staan, zijn praktijken zoals "pump and dump", "trash and cash, "layering" en "spoofing". 

Zo heeft de AFM op haar website aangegeven dat er signalen zijn voor marktmanipulatie, waaronder de mate waarin de geplaatste orders en/of verrichte transacties een aanzienlijk deel uitmaken van de dagelijkse omzet in het betreffende financieel instrument, de mate waarin geplaatste handelsorders of verrichte transacties geconcentreerd zijn binnen een korte tijdsspanne van de handelssessie en leiden tot een koerswijziging die vervolgens omslaat, et cetera.

Wie is de financiële toezichthouder?

De Autoriteit Financiële Markten (“AFM”) kijkt toe dat men zich houdt aan het verbod op marktmanipulatie. Daarnaast zijn er ook buitenlandse toezichthouder die zich bemoeien met marktmanipulatie. De MAR is immers een Europeesrechtelijke verordening die ook van toepassing is op andere financiële toezichthouders, waaronder bijvoorbeeld de Autorité des Marches Financiers (“AMF”).

Wat kan de AFM doen?

De AFM heeft als financiële toezichthouder verregaande bevoegdheden. Als de financiële toezichthouder van mening is dat u zich schuldig maakt aan marktmanipulatie dan kan de AFM besluiten om u bijvoorbeeld een bestuurlijke boete op te leggen. Een bestuurlijke boete is een zware maatregel en wordt aangemerkt als een punitieve sanctie. Voorafgaand aan het opleggen van bijvoorbeeld de bestuurlijke boete, moet de AFM een (uitgebreid) onderzoek verrichten.

Informatieverzoek van de AFM gekregen?

In beginsel kan de AFM een informatieverzoek sturen. Indien er nog geen verdenking is en de AFM enkel informatie wil verkrijgen over de handelwijze van een partij, dan is die partij in beginsel verplicht om mee te werken aan een informatieverzoek van de toezichthouder.

Het ‘informeel’ opvragen van informatie bij een partij kan echter omslaan op het moment dat de toezichthouder de partij verdenkt van een overtreding, bijvoorbeeld verdenkt van een overtreding van het verbod op marktmanipulatie. Die grens van het moeten meewerken aan het verstrekken van informatie en het niet meer hoeven meewerken op het moment dat de toezichthouder een redelijke verdenking van een overtreding heeft, is echter een grijs gebied en niet duidelijk omlijnd.

Ter verduidelijking, een bestuurlijke boete wordt als een bestraffende sanctie aangemerkt. De partij in kwestie geniet dan van de rechtsbescherming die het EVRM hem of haar biedt, waaronder het recht om niet te hoeven meewerken aan je eigen veroordeling. Op het moment dat er sprake is van een (redelijke) verdenking van een overtreding van (bijvoorbeeld) de MAR dan kan die partij zich beroepen op zijn of haar zwijgrecht en hoeft er niet meer te worden meegewerkt aan een informatieverzoek van de toezichthouder.

Het probleem: wanneer is de grens bereikt? Wanneer kan de partij zich op zijn/haar zwijgrecht beroepen? En wanneer moet hij/zij meewerken? In de jurisprudentie zijn deze vragen nog niet uitgekristalliseerd. Het is dus in onze ogen belangrijk om zo snel mogelijk in het traject een advocaat in te schakelen. Teveel ofwel juist te weinig antwoorden verstrekken op vragen van de toezichthouder kan immers nadelige gevolgen hebben.

Bestuurlijke boete ontvangen?

In deze fase heeft de toezichthouder al een uitgebreid onderzoek verricht en op basis daarvan is zij van mening dat er een overtreding is begaan. De toezichthouder is degene die zich op de overtreding beroept en het is dus ook aan haar om de overtreding te bewijzen. De verstrekte informatie in de hierboven beschreven fase (informatieverzoek) kan haar hebben geholpen. Het is belangrijk om van tevoren goed te bekijken welke antwoorden er wel en niet worden verstrekt.

Tegen de bestuurlijke boete kan uiteraard bezwaar worden gemaakt. Dit bezwaar wordt bij de toezichthouder zelf ingediend die dan gaat beoordelen of de bestuurlijke boete al dan niet onterecht is opgelegd. Is de toezichthouder van mening dat het bezwaar ongegrond is dan kan vervolgens de stap naar de rechter worden genomen.

Marktmanipulatie en crypto? 

In de wereld van crypto kunnen handelaren (nog) hun gang gaan. Nu cryptocurrencies nog niet onder de Wft vallen, is er ook nog geen verbod op marktmanipulatie met betrekking tot de transacties in cryptocurrencies (bijvoorbeeld Bitcoin, ICON, Ethereum, Ripple, Verge, et cetera). Dat betekent dat de bovengenoemde handelsstrategieën gewoon op de cryptocurrency exchange platforms worden toegepast. Zodra de (Nederlandse) wetgeving hierover verandert en cryptocurrencies onder de Wft vallen, dan kan het ineens zomaar anders zijn. Crypto-handelaren: pas op! 

In Amerika is er door U.S. Department of Justice al een onderzoek gestart naar de marktmanipulatie van crypto koersen. De Amerikaanse justitie verdenkt enkele crypto-handelaren van het manipuleren van de prijs van de Bitcoin door middel van de zogenaamde "spoofing" strategie. 

Financieel recht advocaat nodig?

Vragen en (of) opmerkingen naar aanleiding van de blog? Neem vrijblijvend contact op met financieel recht advocaat, Hedwig Delescen (email: hdelescen@blenheim.nl of tel.: 020-5210100).

Categorie├źn

Juridisch actueel

Movie

Contact form