Een tip in tijden van corona: pas uw arbobeleid en RI&E nu aan!

Het RIVM publiceerde vorige week cijfers waaruit blijkt dat nog altijd meer dan de helft van de werknemers thuiswerkt, conform de richtlijnen van de overheid. Anderzijds zijn er ook werknemers die (inmiddels weer) op de werkplek werken. In beide situaties wordt van werkgevers verwacht dat hierop wordt geanticipeerd in het arbobeleid van de onderneming, te meer nu de coronacrisis naar verwachting nog wel even voortduurt en thuiswerken daarmee voorlopig de norm blijft. Gebleken is dat de Arbeidsinspectie steeds vaker controleert of het arbobeleid van werkgevers is afgestemd op de omstandigheden en risico’s van de huidige coronacrisis.

Thuiswerken

Uit de Arbowetgeving vloeit voor dat werkgevers ook in geval van thuiswerken verantwoordelijk zijn voor een veilige werkplek. Dit kan soms lastig zijn, omdat het toezicht en de controle op de thuiswerkplek juist beperkt is. Ook hebben werknemers vaak geen beschikking tot een verantwoord ingerichte werkplek. De werkgever moet hierop anticiperen, bijvoorbeeld door het aanbieden van ergonomisch verantwoorde materialen (toetsenbord, muis, bureaustoel) en door de werknemers te informeren over de wijze waarop veilig kan worden thuisgewerkt. Ook kan structureel thuiswerken psychische gevolgen hebben voor werknemers. Hieraan moeten werkgevers bijzondere aandacht besteden, onder meer in het kader van het beleid omtrent psychosociale arbeidsbelasting dat verplicht moet worden opgenomen in de risico-inventarisatie (RI&E). Werkgevers kunnen daarnaast ondersteuning aanbieden voor de problemen waartegen werknemers aanlopen in het kader van thuiswerken. In het algemeen is het raadzaam de afspraken omtrent thuiswerken vast te leggen in een thuiswerkregeling.

Werken op de werkplek

Ook in geval werknemers vanuit de werkplek werken, is er een aantal “nieuwe” omstandigheden waarmee de werkgever rekening moet houden. De Arbeidsinspectie heeft aangegeven dat werkgevers verplicht zijn voldoende maatregelen te treffen om de gezondheid van de werknemer zoveel mogelijk te waarborgen. Deze verplichting vloeit eveneens voort uit de Arbowetgeving. De maatregelen die kunnen worden getroffen om werknemers tegen het coronavirus te beschermen zijn bijvoorbeeld: verplichte looproutes, het plaatsen van schermen en het opstellen en naleven van een schoonmaak- en ontsmettingsbeleid. Daarnaast moet bijzondere aandacht worden besteed aan de ventilatiemogelijkheden in een gebouw. Of er voldoende maatregelen zijn genomen zal steeds afhankelijk zijn van de specifieke situatie. In dat kader zijn onder meer van belang: de frequentie waarmee op de werkplek wordt gewerkt, het aantal aanwezige werknemers en de oppervlakte van het gebouw. 

Wat moet een werkgever doen om zijn arbobeleid “corona-proof” te maken?

Het is niet eenduidig te zeggen wanneer een arbobeleid “corona-proof” is. Toch zijn er aantal stappen die iedere werkgever kan nemen om het beleid (meer) in lijn te brengen met de vereisten uit de Arbowetgeving. Hieronder een aantal praktische tips: 

  • Thuiswerken of niet? Indien het noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering mag – conform de maatregelen van de overheid – op de werkplek worden gewerkt. De werkgever moet daarin een weloverwogen besluit nemen. Bij controle van de Arbeidsinspectie moet de werkgever ook kunnen aantonen dat de relevante omstandigheden zijn afgewogen bij dit besluit. Het is dus raadzaam schriftelijk vast te leggen waarom is besloten al dan niet op de werkplek te werken. Meer specifiek moet daarbij aandacht worden besteed  aan welke werkzaamheden en functies al dan niet gedeeltelijk vanuit huis kunnen worden uitgevoerd en om welke redenen.

  • Aanpassen RI&E - inventarisatie van de risico’s en mogelijk maatregelen: Zoals hierboven omschreven zijn er zowel in geval van thuiswerken als werken op de werkplek risico’s waarop de werkgever moet inspelen. Werkgevers moeten in kaart brengen welke risico’s binnen de onderneming aan de orde zijn en welke maatregelen kunnen worden getroffen om deze risico’s te beperken. Dit moet vervolgens worden opgenomen in de verplichte RI&E. Ook de RI&E zal bij een controle van de Arbeidsinspectie moeten worden overgelegd. De Sociaal-Economische Raad heeft een handleiding ontwikkeld die bij het aanpassen/aanvullen van de RI&E kan worden gebruikt.

  • Gesprek met werknemers: Het is wenselijk om ook met de werknemers in gesprek te gaan over de manier waarop in de coronacrisis wordt gewerkt. Niet alleen omdat werknemers verplicht moeten worden betrokken bij het Arbobeleid binnen de onderneming, maar ook omdat zij mogelijk tegen andere praktische punten aanlopen dan die de door de werkgever (kunnen) worden voorzien.

Indien de Arbeidsinspectie bij een controle tot de conclusie komt dat het Arbobeleid niet (voldoende) is afgestemd op de coronacrisis, zal de werkgever het beleid binnen een gestelde termijn alsnog moeten aanpassen. Daarnaast kan de Arbeidsinspectie besluiten een boete op te leggen. Ter voorkoming hiervan adviseren wij dan ook nu te handelen door het Arbobeleid op bovengenoemde wijze aan te passen. 

Heeft u naar aanleiding hiervan vragen over de Arbowetgeving en corona, een thuiswerkregeling, het aanpassen van de RI&E of aanverwante onderwerpen, neem dan gerust contact op met het team arbeidsrecht.

Gepubliceerde Artikelen

Het Bibob-formulier, een bestuursrechtelijk en strafrechtelijk zwaard van Damocles? Valsheid in geschrifte ligt op de loer

Lees verder

Het Bibob-formulier, een bestuursrechtelijk en strafrechtelijk zwaard van Damocles? Valsheid in geschrifte ligt op de loer

Lees verder